IT NEWS

By dowiedzieć się, jakie prawa przysługują polskim pracownikom w kwestii monitoringu w miejscu pracy, postanowiliśmy zwrócić się do Głównego Inspektoratu Pracy. Na nasze pytania odpowiedział wicedyrektor Departamentu Prawnego tej instytucji Piotr Wojciechowski.

Czy pracodawca ma prawo monitorować, co robię na komputerze w miejscu pracy?
Pracodawca, dostarczając pracownikowi narzędzie pracy (np. komputer), ma prawo monitorować sposób, w jaki pracownik korzysta z powierzonego sprzętu. Pracodawca winien jednak pamiętać, że o monitorowaniu trzeba uprzedzić osoby nim objęte – zasady powinien określać regulamin pracy lub umowa o pracę, a dokonane podczas monitoringu nagrania czy zapisy mogą być przechowywane jedynie przez czas niezbędny do celów monitorowania i w warunkach zabezpieczających je przed dostępem osób niepowołanych.

Czy pracodawca ma prawo zablokować mi dostęp do poszczególnych stron internetowych?
Spełniając wcześniej podane wymogi, pracodawca może blokować dostęp do wybranych stron internetowych, a także prowadzić zapis stron odwiedzanych przez pracownika.

Czy pracodawca ma prawo przeglądać zawartość dysku twardego mojego komputera?
Pracodawca może kontrolować zawartość dysku twardego pracownika, przy zachowaniu wspomnianych rygorów.

Czy pracodawca ma prawo czytać moją służbową i prywatną korespondencję email?
Jeśli pracownik wysyła i otrzymuje listy elektroniczne, występując w imieniu pracodawcy, taka komunikacja nie podlega ochronie z art. 267 kodeksu karnego. Natomiast prywatne listy elektroniczne korzystają z przywileju ochrony tajemnicy komunikowania się – i to nie tylko konstytucyjnego, lecz również karnoprawnego.

W przypadku emaili przychodzących i wychodzących ze skrzynki pocztowej, prowadzonej przez pracodawcę na jego własnym serwerze, nie można mówić o wystąpieniu przestępstwa z art. 267 § 1 kk, bo pracodawca, żeby przeczytać email, nie łamie żadnych zabezpieczeń. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy znajdujące się w skrzynce pocztowej emaile (oraz załączniki do nich) są zaszyfrowane z użyciem programu szyfrującego.

W świetle powyższego można stwierdzić, że sama natura systemu skrzynek poczty elektronicznej, tworzonych dla pracowników przez pracodawcę, sprawia, że znajdująca się w nich niekodowana poczta nie podlega ochronie karnoprawnej.


Bezpłatny Windows Defender, mimo że nie cieszy się najlepszą opinią, okazuje się perfekcyjnym narzędziem do odpierania szpiegowskich ataków. Nie dorównuje wprawdzie komercyjnym skanerom antywirusowym, ale zawiera przydatne funkcje pomagające w znalezieniu programów szpiegujących. Możesz go pobrać ze strony Microsoftu www. microsoft.com/downloads (w Viście jest on standardowo dostępny). Po zainstalowaniu program automatycznie monitoruje system i ostrzega, gdy jakiś program spyware chce się zainstalować.

Żadna ochrona nie jest doskonała, dlatego korzystaj też z prawie nieznanej, a bardzo praktycznej opcji programu Windows Defender: w menu »Narzędzia | Eksplorator oprogramowania« ukrywa się narzędzie, które może ci pomóc wyśledzić zainstalowany na twoim komputerze spyware na podstawie analizy aplikacji uruchamianych poprzez Autostart. Narzędzie wyświetli wszelkie programy, które uruchamiają się automatycznie wraz z Windows. Kliknij nazwę pliku, a otrzymasz szczegółowe informacje, takie jak jego lokalizacja na dysku czy data instalacji.

Jeśli jakiś plik wydaje ci się podejrzany, możesz go unieszkodliwić za pomocą przycisku »Wyłącz«. Jeśli nazwa jednoznacznie wskazuje na program szpiegujący, usuń go całkowicie z systemu, wykorzystując przycisk »Usuń«. Pod opcją »Aktualnie uruchomione programy« ukrywa się w Windows Defenderze udoskonalony wariant Menedżera zadań. Jeszcze lepszym sposobem na zdemaskowanie szpiega danych jest skorzystanie z opcji »Programy połączone z siecią«. Defender wyświetli nie tylko wszystkie otwarte porty, ale również odpowiedzialne za to nazwy programów. Nie postępuj teraz zbyt pochopnie: nie zamykaj natychmiast podejrzanych procesów, tylko użyj funkcji »Blokuj połączenia przychodzące« – w celu zablokowania portu i aplikacji przez zaporę systemu Windows.

Również Microsoftowa aplikacja Process Explorer (http://technet.microsoft.com/enus/sysinternals/bb896653.aspx) może pomóc w poszukiwaniu programów szpiegujących. Narzędzie wyświetla wszystkie bieżące procesy, radząc sobie nawet w sytuacji, gdy oprogramowanie szpiegujące próbuje zamaskować swoje działanie. Do tej pory wszystkie programy szpiegowskie „ulegają” Process Explorerowi. Najczęściej narzędzi szpiegujących należy szukać w gałęzi »explorer. exe«. Jeśli znajdziesz podejrzany wpis, wyszukaj nazwę procesu za pośrednictwem Google’a. Dzięki temu szybko otrzymasz informację, czy rzeczywiście chodzi o program szpiegowski, i będziesz mógł odpowiednio zareagować.